मध्यंतरी lockdown मुळे बाहेर फिरणं बंदच होतं. त्यामुळे सकाळ संध्याकाळ एखादी चक्कर गच्चीवर असायचीच. आमचं राहणं फ्लॅट सिस्टिम मध्ये त्यामुळे गच्ची सगळ्यांचीच कॉमन. आमचा फ्लॅट तिसऱ्या अन सगळ्यात वरच्या मजल्यावर. आमच्या खाली राहणाऱ्या बिऱ्हाडकरुंना गॅलरीतल्या बागेची मोठी हौस.
श्रावण महिना आला की
ऊनपावसाचा खेळ बघतांना
दिसतं तिला त्यात
आपलंच प्रतिबिंब !
क्षणातच दाटून येतात
तिच्याही मनात
अलवार आठवणींचे
तेच गच्चं ओले ढग..!
अन धो धो बरसायला लागतो
तिच्या डोळयांतून तोच वेडा पाऊस!
आणि एकदा का वाहून गेलं
मनात साठलेलं सगळं मळभ
की स्वच्छ उन्हासारखं
पारदर्शी होऊन जातं तिचं
आरस्पानी मन…
पावसात न्हाऊन तृप्त
झालेल्या सृष्टी सारखं !
म्हणून तर ती सदैव
जिवंत ठेवते श्रावणातल्या
त्या लहरी ऊनपावसाला…
अन बाराही महिने
जपत राहते मनात
तेच गच्चं ओलं आभाळ !
तेच गच्चं ओलं आभाळ !
मधुमती वऱ्हाडपांडे
हा लेख प्रपंच करायला कारणही तसेच झाले . ह्यावेळेस कशी कोण जाणे नागपंचमीच्या दिवशी आज नागपंचमी आहे हेच विसरून गेले. रोजच्यासारखी सकाळची कामे पटापट आटोपून पेपर चाळायला घेतला तेव्हा दिसले आज नागपंचमी म्हणून . मग रुख्ररुख लागून राहिली अशी कशी विसरले म्हणून.
सुनीताबाई देशपांडे! मराठी साहित्यसृष्टीतील एक अढळ तारा, महाराष्ट्राचे सर्वाधिक लाडके अन लोकप्रिय लेखक, पु. ल. देशपांडे ह्यांच्या अर्धांगिनी! हे एक सामान्यातलं असामान्य व्यक्तिमत्व! प्रखर,तीक्ष्ण बुद्धीमत्तेचं वरदान लाभलेली ही स्त्री मंगला गोडबोलेंच्या "सुनीताबाई" ह्या पुस्तकातून आपणासमोर विविध मनोज्ञ रूपात उलगडत जाते. पुस्तकाच्या सुरवातीलाच मंगलाताई म्हणतात कि हा काही गौरव ग्रंथ किंवा स्मृती ग्रंथ नाही , किंवा आरतीसंग्रह नाही तर त्यांना उमगलेल्या ह्या विलक्षण व्यक्तिमत्वाचा मागोवा घेण्याचा प्रयत्न आहे. त्यामुळेच हे संस्मरण नुसतचं रंजक नसून अनेक वेगवेगळ्या अर्थांनी उदबोधक झाले आहे. 1990 साली प्रसिद्ध झालेल्या सुनीताबाईंच्या 'आहे मनोहर तरी ...' ह्या परखड आत्मचरित्रपर पुस्तकाने साहित्यविश्वात खळबळ उडवून दिलेली होती. अगदी मुखपृष्ठापासूनच आगळ्या वेगळ्या ठरलेल्या ह्या पुस्तकावर अनेकांनी विविध प्रतिक्रिया व्यक्त केल्यात. सुनीताबाईंवर भरपूर टीकाटिप्पणी ही झाली आणि तरीही त्यावर्षीच ते सर्वाधिक खपाचे पुस्तक ठरलं. मंगला गोडबोलेंनी ह्या पुस्तकात “आहे मनोहर तरी.." मधले बरेच संदर्भ वापरले आहेत. "सुनीताबाई" हे पुस्तक तीन भागांमधे विभागले आहे. "असं जगणं" , "असं लिहिणं" आणि "असं वागणं" !
पुस्तकं तर आपण अनेक वाचतच असतो नेहमी. काही वरवर चाळतो, काही अर्धवट वाचतो , काही काही पुनः पुन्हा वाचतो. काही तिथल्यातिथे विसरून जातो तर काही मनात खूप दिवस घोळत राहतात. काही खूप काही शिकवतात, काही अंतर्मुख करतात. आज ज्या पुस्तकाबद्दल सांगतेय ते एक लहानसे पण फार मोठं तत्व शिकवणारे पुस्तक आहे. "माझं चीज कोणी हलवलं ?" हे ते पुस्तक. अगदी छोटेसे, एका बैठकीत पूर्ण होणारे, खूप काही सकारात्मक बदल आपल्यात घडवण्याची शक्ती असलेले डॉ. स्पेंसर जॉनसन ह्यांच्या ओघवत्या भाषाशैलीतील हे पुस्तक. मूळ इंग्रजीतील "Who Moved My Cheese?“ ह्या पुस्तकाचा अनुवाद.
प्रकाशक - मंजुल पब्लिशिंग हाऊस, किंमत - 125-/ रुपये
ह्या पुस्तकात दोन छोटे उंदीर आहेत स्निफ आणि स्करी नावाचे आणि त्याच आकाराची दोन छोटी माणसे हेम आणि हॉ. या चार काल्पनिक पात्रांचा आधार घेऊन जगण्यातील एक शाश्वत सत्य लेखकाने मांडलंय...
काल रात्री सहजच यु ट्यूब वर जुने पिक्चर कुठले आहेत बघत होते तर "अभिमान" दिसला. थोडावेळ बघू या म्हणत म्हणत केव्हा शेवट आला कळलेच नाही. आणि त्यातला तो शेवटचा सीन! काय अप्रतिम रंगवलाय अमिताभ-जयाने! कितीदाही बघितला तरीसुद्धा डोळे पाणवण्याची जबरदस्त ताकद असलेला! सत्तरीच्या दशकातला, हृषीकेश मुखर्जींसारख्या दिग्गजाने दिग्दर्शित केलेला हा चित्रपट. जया-अमिताभच्या सशक्त अभिनयाची जुगलबंदी आणि बिंदू, हंगल,दुर्गा खोटे, डेविड, असरानी सारख्या कसलेल्या सहकलाकारांसह एकूण एक जळून आलेली व्यक्तिरेखा ह्यामुळे हा चित्रपट एक मास्टरपीस ठरतो...
आज नऊ फेब्रुवारी. माझ्या मावशीचा (श्रीमती रेवती श्रीपाद खांदेवाले) जन्मदिवस. तिला जाऊन आता 11 वर्षे झालीत. पण असा एकही दिवस जात नाही की तिची आठवण आली नाही. काय कुणास ठाऊक पण तिचा-माझा काही वेगळाच ऋणानुबंध होता! आमच्या लहानपणी मावशी मुंबईला राहायची. आमची परिस्थिती खाऊनपिऊन सुखी अशी. आमचे सगळेच नातेवाईक जवळपास त्याच स्थितीतले. आमची राहणी वगैरे अगदी साधीसुधी. त्या पार्श्वभूमीवर आत्ताच्या भाषेत सांगायचं तर मावशी म्हणजे आम्हाला एकदमच हाय फाय वाटायची. मावशीचे यजमान मुंबईला सरकारी खात्यात चांगल्या मोठया हुद्यावर होते. वर्षा दोन वर्षातून एखादेवेळेला मावशी यायची आमच्या घरी अंजनगावला. लहानपणी आम्हाला तिच्याबद्दल एक वेगळेच कुतूहल असायचे...
 |
| इमेज सौजन्य -गुगल |
आपापलं गोठोडं खांद्यावर घेऊनचालताय ती दोघे कधीचेलांबच लांब उदास रस्ताकंटाळवाणा अन न संपणारा !गोठोड्यात दोघांनीही खचाखच भरल्यातजुन्या अप्रिय आठवणी,उपेक्षा, अपेक्षा अन मानापमानएकाचं उत्तर, दुसऱ्याचं प्रत्युत्तरएकाचा अभिमान, दुसऱ्याचा अहंकार!...
मणामणांचं ओझं असतं कधी साठलेलंकुठेतरी खोलखोल काहीबाही दाटलेलंहलकासा धक्का नकळत लागतोधो धो भरून कोसळायला लागतोपाऊस काय फक्त आभाळातूनच येतो ?
अहो बघितलंत का तुम्ही स्टेटस चिन्मयचं? काssय? सकाळीच बघितलं म्हणता? अहो मग सांगायचं नाही का मला? तुमचं हे असंच असतं! लगेच मी रिप्ल...
